Leksykon budowlany

Promieniotwórczość naturalna

Naturalna radioaktywność materiałów budowlanych zastosowanych do wzniesienia budynku ma wpływ na zdrowie ludzi w nim przebywających.

Radioaktywność jest zjawiskiem naturalnym i jeżeli jej wielkość nie przekracza dopuszczalnego poziomu nie stanowi zagrożenia. Źródłem promieniowania są zawarte w surowcach mineralnych pierwiastki: potas, rad, tor oraz radon. Zagrożenie radiacyjne może występować zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynków.
Dla przykładu hałdy takich odpadów przemysłowych jak popioły lotne z węgla kamiennego czy żużle paleniskowe i hutnicze wykazują z reguły bardzo wysoką zawartość naturalnych pierwiastków promieniotwórczych. Wiele z tych odpadów znalazło zastosowanie do produkcji materiałów budowlanych. Są stosowane do wykonywania podbudowy dróg i ulic, ale również przy produkcji niektórych cementów czy materiałów ściennych. Dla przekładu są powszechnie stosowane do „odchudzania” gliny w procesie produkcji ceramiki. W niektórych cegielniach stanowią nawet ponad 25 % zawartości cegieł czy pustaków ceramicznych. Popioły lotne wykorzystywane są również do produkcji niektórych betonów komórkowych (tzw. „szarych”).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami materiały budowlane stosowane do wznoszenia budynków powinny mieć ograniczoną zawartość naturalnych izotopów promieniotwórczych.

Ich stężenie określane jest dwoma współczynnikami, które nie mogą być większe niż: f1 ≤ 1,2 oraz f2 ≤ 240 Bq/kg (zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 3.12.2002)

Wyroby budowlane dzieli się wg zawartości pierwiastków promieniotwórczych na trzy grupy:

  • najmniej ma ich cegła silikatowa, beton komórkowy produkowany na bazie piasku;
  • średnią zawartość ma beton lekki z kruszywem keramzytowym;
  • podwyższoną zawartość ma cegła ceramiczna wypalana z gliny, żużlobeton i beton komórkowy produkowany przy użyciu popiołów lotnych.
materiał budowlany f1<1,2 f2<240 Bg/kg
silikaty 0,16 20
beton komórkowy piaskowy 0,16 20
beton zwykły 0,22 24
keramzytobeton 0,36 32
ceramika 0,54 70
żużlobeton 0,56 80
beton komórkowy popiołowy 0,60 90

Wymagania dotyczące poziomu promieniowania materiałów budowlanych określają: Prawo budowlane (Ust. z dn. 7 lipca 1994 r. ze zm.), Prawo atomowe (Ust. z dn. 29 listopada 2000 r.).

Nie wolno wznosić budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi z materiałów, w których przekroczone są graniczne zawartości naturalnych pierwiastków promieniotwórczych;

Atesty w sprawie promieniotwórczości wydawane są przez ITB oraz Państwowy Zakład Higieny (PZH).

Powrót

mgr inż. Joanna Nowaczyk

Doradca Techniczny

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi